Historie Constructiebrug

09 mei 2011

De Constructiebrug tussen de Westvest en de Zuidwal overspant het water van de Westsingel. 

Op deze locatie is al in 1614 een houten ophaalbrug gebouwd. Dat had te maken met verlegging van de weg tussen Delft en Schiedam. Het bastion voor de Schiedamse Poort werd namelijk afgegraven ten gunste van een havenkolk, nu de Zuidkolk geheten. Nabij die eerste brug stond een schoenlappershuisje. De schoenlapper deed dienst als brugwachter.


Houten ophaalbrug; tekening (potlood en penseel in grijs) vanuit noorden ca. 1800. Gemeentearchief Delft.

De huidige naam dankt de Constructiebrug aan de bedrijvigheid aan de inmiddels verdwenen Houttuinen. Hier bevonden zich percelen waarop houthandelaren bomen verzaagden en hout opsloegen. Het gewest Holland en West-Friesland begon er een affuitmakerij, voor onderstellen van kanonnen en wagens. Het was een van de vele locaties in en rondom Delft met een militaire functie. Die activiteiten zijn mettertijd uitgebreid. Een van de eerste stoommachines in Delft kwam hier te staan. De affuitmakerij is begin 19e eeuw opgegaan in de Constructiewerkplaatsen der Artillerie. Zo komt de brug aan zijn naam.

Basculebrug
Rond 1870 is de ophaalbrug vervangen door een dubbele ijzeren basculebrug. Dat is een brug waarvan de dekken omhoog gaan, in evenwicht gehouden door een contragewicht. De Erasmusbrug in Rotterdam is een basculebrug, in zijn soort de grootste en zwaarste in Europa.

IJzeren basculebrug uit het zuiden (vanaf Scheepmakerij) ca. 1900, Gemeentearchief Delft


IJzerenbasculebrug van ver af vanuit zuidoosten (vanaf Rotterdamsepoortbrug) ca. 1890, Gemeentearchief Delft

In 1935 is die basculebrug vervangen door een brug van beton, bekleed met baksteen. Toen de Constructiebrug in 1959 aan zuidzijde werd verbreed, trof men de oude bruggenhoofden nog aan.
Die operatie verliep gefaseerd. Eerst werd de kade van de Zuidkolk verbreed. Naast de brug werd een nieuwe gelegd. Zodra die klaar was, werd de oude afgebroken.

Begin jaren zestig is het huidige Zuidwaltracé gerealiseerd, inclusief de Prinses Irenetunnel, ter wille van een doorgaande route naar de Sebastiaansbrug. Van een smalle overgang voor paard en wagen tot en met een omvangrijk verkeersplein. ‘De ‘arm’ van de Constructiebrug, waarover de tram de bocht maakt tussen Westvest en Zuidwal, is pas in 1994 toegevoegd toen de lijn naar Tanthof werd doorgetrokken. Dat laatste stuk tramlijn is nu tijdelijk opgeheven. Vanaf de trambaan wordt gewerkt aan een nieuwe brug. Het verkeer wordt er niet minder om. Ook de nieuwste versie van de brug uit 1614 komt daarom in fasen tot stand. De geschiedenis herhaalt zich.
 
Historie Constructiebrug
1614 – Houten ophaalbrug op deze plek
19e eeuw – Brug krijgt naam Constructiebrug
1857 –  Brug vervangen door dubbele ijzeren basculebrug
1893 – Vervangen en gedeeltelijk vernieuwen basculebrug: bewegingswerk hersteld en enkele vaste leggers met teakhout vernieuwd.
1935 – Basculebrug vervangen door brug van beton, bekleed met baksteen
1959 – Verbreding Constructiebrug
1994 – Toevoegen ‘arm’ voor tram
2011 – Afbreken huidige brug, bouw nieuwe brug

Tekst: Eric Burgers
Inhoud: Wim Weve, medewerker Monumentenzorg en Bouwkwaliteit van de Gemeente Delft

 

Reacties (1)

G.B. van Driel

20.02.2015 om 17:52

Beste mensen, Ik ben al een jaartje of 40 uit Delft weg en niet meer zo ingewijd in alle straat(jes)namen. Zou er een plattegrond geplaatst kunnen worden waarnaar verwezen wordt in de (overigens zeer interessante) artikeltjes over elk onderdeel van het werk? Bij voorbaat dank. Groet, ir G.B. van Driel.


Uw e-mailadres wordt niet getoond op de website