Historie bruggenhoofd Houttuinen/Bolwerk

28 juni 2010

In juni 2010 is bij werkzaamheden aan de Houttuinen de fundering van het voormalige bruggenhoofd blootgelegd dat de Houttuinen verbond met het Bolwerk. De resten zijn gedocumenteerd door archeologen van Erfgoed Delft.
 
Bruggenhoofd
Een bruggenhoofd, soms ook wel landhoofd genoemd, is de overgang van een grondlichaam naar een brug. Het bruggenhoofd bij de houttuinen had een praktische functie. De overspanning van het water was te groot voor een brug, dus de simpelste oplossing was de oevers dichter bij elkaar te brengen doormiddel van een bruggenhoofd.

Stadsverdediging
Om vroeger ter hoogte van de Binnenwatersloot de stad binnen te komen passeerde men een aantal onderdelen van de stadsverdediging. Men moest eerst van de Houttuinen het Bolwerk op voordat men via een klein voorpoortje door de grote Waterslootse Poort de stad binnenkwam. Het Bolwerk was een extra verdediging en is een uitvinding uit de renaissance. Deze werd later aangelegd dan de middeleeuwse stadspoort. Om op het Bolwerk te komen moest men over een ophaalbrug, waarna men op een landhoofd kwam dat zich van het Bolwerk naar de Houttuinen uitstrekte.
 
De eerste kadastrale kaart uit 1832 laat de situatie goed zien (zie historische afbeeldingen). Bij de werkzaamheden is het deel binnen het rode vierkant blootgelegd. In het muurwerk zijn verschillende bouwfases aangetroffen die iets kunnen vertellen over de ontwikkeling van deze verbinding tussen stad en buitengebied. Daarnaast zijn op de hoekpunten van het muurwerk zware houten palen gevonden die onderdeel zijn geweest van de constructie van de brug zelf. De rest van het muurwerk is gesloopt bij de herinrichting van het gebied rond 1847 toen het spoor en het eerste station hier werden aangelegd. Aangezien dit deel altijd onder het parkeerterreintje voor dansschool Wesseling in de grond heeft gezeten is dit stukje tot nu toe bewaard gebleven.

Historische afbeeldingen
Hieronder een overzicht van relevante, historische foto’s en afbeeldingen.


Afbeelding van het bruggenhoofd uit 1675


Kadastrale kaart uit 1832


De fundering wordt voorzichtig blootgelegd


De gevonden fundering van het bruggenhoofd


De archeoloog wijst op een afbeelding van de Waterslootse Poort het bruggenhoofd aan


Verwijderen bruggenhoofd (foto: Jopie van der Stap)

Reacties (0)

Uw e-mailadres wordt niet getoond op de website