De trein verdween uit het straatbeeld, de bouwnijverheid bleef. Tot in 2018 geeft Combinatie CrommeLijn (CCL) vorm aan de Spoorzone. Momenteel werkt de aannemer onder meer aan de riolering en een nieuw tramspoor over de Westlandseweg. Ondergrondse parkeergelegenheid voor fietsen en auto’s is in de maak. De spil van alle bedrijvigheid is de tweede tunnelbuis. Van DSM tot Gamma zijn dagelijks tientallen ijzervlechters, gietbouwers en vlinderaars in de weer met het betonwerk.

 

De Willem van Oranjetunnel is bijna een jaar in bedrijf. Het spoorviaduct werd verruild voor diepwandstellingen. Langs de Engelsestraat gingen tientallen meters damwand de grond in. De werkzaamheden hebben natuurlijk gevolgen voor de bereikbaarheid. ‘Het geduld wordt op de proef gesteld’, constateert hoofduitvoerder Herman Maes (CCL). ‘Wij zijn overal tegelijk bezig, veelal bovengronds en wederom dicht op de bebouwing. Daarbij komt dat andere partijen werken aan het stadskantoor, een school en een nieuwe woonwijk.’ Wie dacht dat met de ingebruikname van de tunnel het karwei zo goed als geklaard was, heeft zich dus vergist. ‘We houden alle belangrijke verkeersaders in stand, maar zeker tot de zomer van 2017 zal het werk in de Spoorzone gepaard gaan met oponthoud en overlast.’

 

Tunnel in vogelvlucht

De aannemer heeft gelukkig ook goed nieuws: bijna alle voor de tunnel te heien funderingspalen en damwanden zitten in de grond. ‘Het trekken van die damwanden, langs de Engelsestraat bijvoorbeeld, vergt wel brute kracht, maar qua geluidsoverlast is het ergste achter de rug.’ Wat is de stand van zaken? Maes gaat in vogelvlucht door de spoorzone. ‘Van de Kampveldweg tot aan het Bolwerk ontgraven we om beurten de met diepwanden gemaakte tunnelmoten. Hier zijn eerst de wanden en het dak gebouwd, nu volgt de vloer.’ De langwerpige, naast de gelegen parkeergarage Spoorsingel komt in een open bouwkuip tot stand. Hiervoor geldt: het dak komt na de vloer. ‘Vanaf de Spoorsingel kun je goed zien dat er aparte diepwandpanelen zijn gestort, met ruimte ertussen. Zo kan vanuit de parkeergarage de tunnel worden ontgraven. De uitsparingen worden in een later stadium alsnog met beton gevuld, zodat een gesloten wand ontstaat.’ 

 

Onder het nieuwe station Delft is de ruwbouw van de tweede tunnelbuis gelijk met die van de eerste afgerond. Naar het zuiden toe, een stukje voor de voormalige Prinses Irenetunnel, is de buis met een diepwand afgesloten. Daar stopt het middendeel. ‘We zijn nu druk bezig met het betonwerk langs de Engelsestraat, ten zuiden van de Prinses Irenetunnel.’ CCL heeft hier heel efficiënt een waterdichte bouwkuip gemaakt door aan de oostzijde damwanden te drukken en de damwanden van de eerste buis aan de overzijde te laten staan. In november zal de ruwbouw daar klaar zijn, verwacht Maes. ‘Vervolgens sluiten we de twee delen, zuid en midden, op elkaar aan en komt het tramspoor tussen de Westvest en de Westlandweg op zijn definitieve plek te liggen, kruislings op de tunnel.’ Maes verwacht dat al het betonwerk in de Spoorzone klaar is in mei 2017.

 

Riolering

Aan de Westvest wordt de riolering vervangen. Dit heeft veel voeten in de aarde. Maes: ‘Automobilisten, fietsers en voetgangers hebben er last van.’ Ook langs de Coenderstraat, de Phoenixstraat en delen van de Spoorsingel zal de riolering worden aangepakt. Informatie over wat zich in de grond bevindt, is gebrekkig en dus komt de aannemer soms voor verrassingen te staan.

 

Fietsen en varen

Achter het voormalige station bouwt CCL een ondergrondse fietsenstalling voor 2.700 fietsen, de Coenderstalling. Maes: ‘Begin volgend jaar is het stadskantoor helemaal af. Dan ontstaat een nieuwe fietsroute tussen oost en west, dwars door de fietsenstallingen van het station heen.’ De vaarroute langs de Westvest en het Bolwerk functioneert weer sinds maart, maar gaat definitief open na de start van het vaarseizoen op 1 april. ‘De waterbodem van de Westsingelgracht wordt gebaggerd én schoongemaakt.’ Tijdelijke schermen voorkomen dat de vervuiling zich verspreidt.

 

Inrichting

In de loop van dit jaar krijgt het Bolwerk zijn definitieve vorm, meldt Maes. CCL is met de kademuren aan de slag gegaan. Bruggen voor fietsers en voetgangers verbinden straks de door water omgeven driehoek met het vasteland. ‘Let wel, op enkele uitzonderingen na zijn de bestrating, beplanting en verdere inrichting van de Spoorzone pas in 2017 en 2018 aan de orde.’ Daarna kunnen onderdelen van de openbare ruimte worden hersteld. ‘Het Indiëmonument in de tuin van het Prinsenhof, om een voorbeeld te noemen, kan pas terug als we aan de Phoenixstraat helemaal klaar zijn.’ In de loop van 2017 gaat de huidige toestand – overal bouwen – geleidelijk over in een nieuwe fase – afwerking en inrichting. ‘Je zult dan zien dat het snel mooier wordt.’

 

In de prijzen

De wijze waarop de Willem van Oranjetunnel en het nieuwe station tot stand zijn gekomen alsook de hoge kwaliteit van het betonwerk zijn niet onopgemerkt gebleven. Na de Funderingsprijs voor de nieuwe fundering van Molen De Roos in 2012 sleepten ProRail en CCL vorig jaar maar liefst twee prijzen in de wacht. In november werd de Betonprijs 2015 van de Betonvereniging uitgereikt. Een maand later volgde de A.M. Schreudersprijs 2015 voor de meest bijzondere prestatie op het gebied van ondergronds bouwen.